Gipuzkoako kostaldean milioika urte dituen haitz-formazio bat dugu, urtero milaka pertsonaren begiradak erakartzen dituena. Zumaiako flyscha da. Nola bisita dezakezun eta ezagutzeko ibilbide eta begiratokirik onenak zein diren azalduko dizugu.
Zumaiako flyscha Europako formazio geologiko ikusgarrienetako bat da. Itzurungo itsaslabarretan dago, eta balio geologikoagatik eta edertasun naturalagatik nabarmentzen da. Unescoren Munduko Ondarea da 2015etik, eta Geoparkeen Europako Sarearen eta Sare Globalaren parte ere bada. Juego de tronos telesail ospetsuaren agertokia ere izan da.
Zer da Zumaiako flyscha?
Zumaiako flyschak 60.000 milioi urte inguru daramatza Gipuzkoako kostaldean osatzen eta moldatzen.
Flyschak itsas higaduraren eragin handia duten eta gogortasun-maila desberdineko materialez osatuta dauden eremuetan sortzen dira. Tolesturak sortzen dira pixkanaka, geruza gogorrak (kareharriak, arbelak edo hareharriak) eta geruza bigunak (margak edo lutitak) txandakatzen baitira.
Itsasoak harkaitza kolpatzen du, eta geruza solidoenak bakarrik uzten ditu agerian. Batzuen eta besteen arteko babes-maila askotarikoaren ondorioz, silueta bitxiko harkaitzak eta oso tolestura zabalak sortzen dira kostalde osoan zehar.
Zumaian, geruza horiek okertuta agertzen dira, eta Pirinioetako mendikatearen gorakadaren eta Kantauri itsasoaren higaduraren ondorioz ikusten dira.
Non dago Zumaiako flyscha?
Zumaiako flyscha Gipuzkoako kostaldeko zenbait kilometrotan hedatzen da, itsaslabar, haitz-plataforma eta kala txikietan zehar.
Zehazki, eremurik bisitatuena Zumaia eta Deba arteko kostaldeko zatian dago, Euskal Kostaldeko Geoparkean.
Eta punturik ezagunenetako bat Itzurun hondartzaren ondoan dagoen Zumaiako flyscha da.
Nola iritsi Zumaiako flyschera
Zumaiako flyscha bisitatzeko modu bat baino gehiago daude.
Kotxez
-
Donostiatik: 35 km inguru (40 minutu inguru).
-
Bilbotik: 75 km inguru (ordubete inguru).
Aparkatzeko, Zumaian hainbat aparkaleku publiko daude hirigunetik eta Itzurun hondartzatik gertu.
Trenez
Euskotren trenbideak Bilbo, Zarautz, Zumaia eta Donostia konektatzen ditu maiztasun erregularrarekin. Eta Zumaiako geltokitik oinez minutu gutxian irits zaitezke kostaldera.
Autobusez
-
Donostiatik: UK09 (N-634 errepidetik), UK10 (AP-8 errepidetik) edo UK11 lineak edo UK49G linearen zerbitzu batzuk erabiliz.
-
Zarauztik: Donostiara doazen linea berberak erabiliz.
-
Zestoatik eta Zumarragatik: UK06, UK07, UK45G eta UK46G lineak erabiliz.
-
Deba, Mutriku eta Ondarroatik: DB05 linea erabiliz.
Nola bisitatu dezaket Zumaiako flyscha?
Behin hara iritsita, hainbat modutara ezagutu dezakezu Zumaiako flyscha.
Aukera bat da paseotxo bat emanez Zumaiako Itzurun hondartzara eta San Telmo begiratokira joatea, haietatik itsaslabarren bista ikusgarria baitago.
Euskal Kostaldeko Geoparkeko bidezidorretan barrena ere ibil zaitezke, batez ere Zumaia eta Deba arteko ibilbide klasikoan.
Edo itsasontziz egiten diren bisita gidatuetan izena emanda.
Aukeratu dezazun, xehetasun gehiago emango dizkizugu ;)
Mendi-ibiliak Zumaiako flyschean barrena
Esan bezala, Zumaiako flyscha ikusteko hainbat ibilbide daude.
Ibilbide klasikoa: Zumaia – Deba
Flyscha ezagutzeko ibilbiderik enblematikoena da. Jarraitu GR-121 bideari (Talaia ibilbidea) eta zeharkatu Euskadiko kostaldeko paisaiarik ikusgarrienetako batzuk, Kantauri itsasora eta flyscharen geruzetara begira.
-
Distantzia: 14 km.
-
Iraupena: 4 ordu
-
Zailtasuna: ertaina
-
Ibilbidea: Itzurun hondartza, San Telmo ermita, Andika baserriak, Mendatagainako begiratokia, Aitzuriko itsaslabarrak, Sakoneta, Deba.
Ibilbidea: Itzurun hondartza eta San Telmo begiratokia
Juego de tronos telesailaren zaleek gogokoen duten ibilbidea da, han agertzen diren agertokiak ikusteko aukera ematen baitu.
-
Distantzia: 2-3 kilometro (joan-etorria)
-
Iraupena: 45 minutu - 1,5 ordu.
-
Zailtasun-maila: erraza.
-
Ibilbidea: Zumaiako erdigunea, Itzurun hondartza, San Telmo ermita.
Algorriko ibilbide geologikoa
Geologia maite dutenentzako aukera ezin hobea. San Telmo ermitatik abiatzen da, eta Zumaiako flyscharen punturik adierazgarrienak zeharkatzen ditu, klima-aldaketa handien eta dinosauroen desagertzearen erregistroak ikus daitezkeen geruzak barne.
-
Distantzia: 1,5 km.
-
Iraupena: 40 minutu.
-
Zailtasun-maila: erraza.
Sakonetako ibilbidea
Zumaiatik kostaldeko bidexkari jarraitzen zaio Sakoneta eta Mendata aldera. Hemen dago Kantauri itsasoko marearteko zabalgune handienetako bat, baita Geoparkeko flysch formazio ikusgarrienetako batzuk ere. Ibilbide hau egiteko, garrantzitsua da mareak aldez aurretik kontsultatzea, haitz-plataformara hurbildu aurretik.
-
Distantzia: 6-8 kilometro (joan-etorria)
-
Iraupena: 2-3 ordu.
-
Zailtasun-maila: ertaina
Zumaiako flyscheko bisitak itsasontziz
Itsasoko ibilaldiek Zumaiako flyscha ikusteko aukera ematen dute, lehorretik ikusi ezin den ikuspegi batetik. Eta Euskal Kostaldeko Geoparkeak irteerak antolatzen ditu urteko zati handi batean.
Data itxiak dira; beraz, onena da zuzenean Euskal Kostaldeko Geoparkearen webgune ofizialean sartzea, programatutako jardueren eta daten berri izateko eta zure plaza erreserbatzeko.
Hona hemen aukera batzuk:
-
Flyscha, begirada batean: itsasontziko joan-etorria Debatik Zumaiara, oinez jaisteko aukerarekin.
-
Flyscharen ibilbidea: bidaia itsasontziz Zumaiatik Mutrikura, Deban barna.
-
Nautilus, flyscharen fosilak: Nautilus Zentrora bisita eta itsasontzi bidezko ibilbideak Saturraran hondartzara eta Zazpi Hondartza ingurura.
-
Flyscha familian: Flyscharen fosilak ezagutzeko tailerra eta itsasontziko zeharkaldia.
Zumaiako behatokirik onenak
Edertasun natural handiko leku honetan, begiratokiren batera joatea beti da plan ona, ikuspegiez gozatzeko.
-
San Telmo begiratokia
Ezagunena da. San Telmo ermitaren ondoan dago, Itzurun hondartzan nagusi diren itsaslabarren gainean.
Hemendik Zumaiako flyscharen eta itsasertzaren irudi ikonikoena lortzen da.
-
Sakonetako behatokia
Sakoneta Geoparkeko paisaiarik ikusgarrienetako bat da.
Itsasbeheran, itsas higadurak modelatutako haitz-plataforma handiak ikus daitezke.
-
Mendatagainako begiratokia
Mendatagaina Aitzuriko itsaslabarren gainean kokatuta dago, eta kostalde osoaren ikuspegi panoramiko bikaina eskaintzen du.
Zumaiako flyscha bisitatzeko aholku eta gomendioak
Zumaiako flyschera egiten duzun bisitan ezerk huts egin ez dezan, hona hemen azken gomendio batzuk:
-
Kontsultatu aurrez mareak haitz-plataformetan ibili nahi baduzu.
-
Eraman ondo heltzeko moduko oinetakoak, leku batzuk irristakorrak baitira.
-
Ez hurbildu itsaslabarren ertzera.
-
Kontuan izan Zumaiako flyscha bisitatzeko unerik onena beti itsasbehera dela.
-
Amaitu zure bisita Algorri Interpretazio Zentrora hurbilduz. Han, flyscharen formazio geologikoa, biodibertsitatea eta Geoparkearen historia azalduko dizkizute. Hala ere, kontuan izan itxita egongo dela proiektu museografiko berriaren obrek irauten duten bitartean; beraz, kontsultatu webgune ofizialean noiz irekiko den.
Hona hemen ordutegia eta tarifak:
Algorri Interpretazio Zentroaren ordutegia
-
Urtarrila eta otsaila: ostegunetik igandera, 10:00etatik 13:30era.
-
Martxoa, apirila eta maiatza: asteartetik igandera, 10:00etatik 13:30era.
-
Ekaina, uztaila, abuztua eta iraila: asteartetik igandera, 10:00etatik 14:00etara eta 15:00etatik 18:00etara.
-
Urria, azaroa eta abendua: ostegunetik igandera, 10:00etatik 13:30era.
Algorri Interpretazio Zentroko tarifak
-
Helduen sarrera orokorra: 3 € pertsonako.
-
6 urtetik beherako haurrak, doan.
-
15 pertsona baino gehiagoko taldeak, jubilatuak, 18 urtetik beherakoak eta zumaiarrak: 1,50 € pertsonako.
Ikusten duzunez, oso aukera onak dituzu Zumaiako flyscha bisitatzeko. Paseotxo bat emanez, oinez ibilaldi bat eginez edo itsasontziz bisitaren bat egiteko izena emanda, Euskadiko kostaldeko milaka urteko haitz-egitura hauek zur eta lur utziko zaituzte ziurrenik.
Goiburuko irudia: Zumaiako Udala