Amaiur Baztango herririk ederrenetakoa da. Jarraian, Nafarroako herri bitxi honetan zer ikusi, bertako errota eta gaztelua nolakoak diren, eta inguruan zer bisita dezakezun kontatuko dizugu.
Amaiurren, elkarrekin bizi dira natura, historia, kultura eta gastronomia ona. Sarrerako arku ospetsua zeharkatu ondoren, txoko bereziz beteriko herri bat aurkituko duzu. Bertan, gudu heroikoak ezagutu eta talo goxo bat dastatzeko aukera izango duzu. Animatzen zara?
Non dago Amaiur?
Amaiur Otsondo mendatearen magalean dago, itsas mailatik 281 metro ingurura eta Iruñetik 60 kilometro baino gutxiagora.
Belardiz, basoz eta muino berdez inguratuta, Baztanen bihotzean, herri hau bere historia aberatsagatik eta ondare historiko handiagatik nabarmentzen da.
Nolakoa da Amaiur?
Amaiurrek herrigune bitxia du, soiltasunez eta benetakotasunez betea; oso ondo zaindutako herrigune historikoa du, eliza, errota eta arku enblematikoa barne hartzen dituena.
Baztango herri tradizional gehienen antzera, Amaiur kale nagusi baten inguruan antolatuta dago. Kale horren alboetan harrizko etxe handiak, landa-jauregiak eta lorez beteriko balkoi ikusgarriak ikus daitezke.
Etxe horietako askok herriko gaztelutik bertatik eta Almandozko harrobietatik ateratako harriak dituzte, tonu bereizgarrikoak, baina arkitektura-aniztasuna galdu gabe. Eta erreparatu etxeetako egurrezko ateei, harriei eta fatxadetako armarriei.
Gainera, Amaiurrek benetako altxorrak diren baserriak ditu, baita jauregitxoak, errotak eta harrizko etxeak ere.
Zer ikusi Amaiurren?
Amaiur bisitatzeko modurik onena bertako kaleetan barrena oinez ibiltzea da. Herriaren beheko aldean, elizatik hurbil, aparkaleku batzuk daude.
Benetako altxorrak aurkituko dituzu:
-
Sarrerako arkua
Herriaren ikurra da. Hirigune historikorako sarbidea da, eta Nafarroako irudirik bereizgarrienetako bat osatzen du.
-
Jasokundearen eliza
Erdi Aroko eliza hau antzinako gaztelutik ekarritako harriekin berreraiki zuten.
-
Baztango etxeak eta jauregiak
Amaiurren barrena ibiltzen bazara, Baztango ohiko arkitektura erakusten duten jauregitxoak eta baserri tradizionalak aurkituko dituzu.
-
Arretxea jauregia
XVI. mendean eraiki zuten eta Amaiurko jauregi-eraikin nabarmenetakoa da, bere soiltasunagatik eta dotoretasunagatik.
-
Amaiurko Arriada etxea
Arriada etxeak balio historiko handia du. XVI. mendean, bertan egiten ziren batzarrak edo auzo-batzarrak. Bilera horietan tokiko intereseko gaiak jorratzen ziren, eta herriaren bizitzari eragiten zioten erabakiak hartzen ziren.
Orain, Amaiurko bi harribitxi turistiko handiei buruzko informazio gehiago emango dizugu: Amaiurko errota eta Amaiurko gaztelua.
Amaiurko errota
Amaiurko errota XVIII. mendeko harribitxia da. Herriaren hasieran kokatua dago, sarreran ezkerrean, elizaren parean, sarrerako arku ospetsua baino lehen.
Euskal Herrian martxan dagoen errota bakanetakoa da. Errota tradizional bat da, zaharberritua, eta oraindik ere energia hidraulikoaren bidez funtzionatzen du. Bertan irina egiten da, eta talo ospetsuak ere prestatzen dira.
Amaiurko errota bisitatu nahi duzu? Erreserba egiteko, deitu 619 95 57 09 telefonora.
Bisita gidatuak, txikientzako talo-tailerrak eta talo-dastaketak egiten dira. Errotaren webgunean denboraldirako aurreikusitako datak eta ordutegiak kontsultatzea gomendatzen dizugu:
Amaiurko gaztelua
Amaiurko leku ospetsuenetako beste bat gaztelua da. Gailurretik ikus daitezkeen paraje ikusgarriengatik eta duen esanahi historikoagatik da ezaguna.
Beaumontarren setioak eta artilleriak gaztelua goitik behera suntsitu zuten 1522an.
Garai hartan, balentria epiko bat gertatu zen Amaiurren: 200 lagun kementsuk defendatu zuten Nafarroako Erresumaren azken gotorlekua, 10.000 soldaduko itzelezko armadaren aurka.
Garai hartakoa da XVI. mendeko ezpata bat, metro bat baino gehiagoko luzera duena, gazteluko galeria baten hondakinen azpian zegoen altxorra.
Gaur egun, XVII. mendeko gotorlekuaren eta harresien zati bat berreskuratu da, Baztango Udalaren eta Amaiurko komunitatearen babesari esker.
Amaiurko gazteluko bisitak
Amaiurko gazteluaren aztarnak bisitatzeko eta guduaren testuinguru historikoari buruzko xehetasun gehiago ezagutzeko, bisita gidatuetan izena eman dezakezu.
-
Bisita: gaztelua eta museoa (indusketa arkeologikoetan aurkitutako piezekin).
-
Iraupena: 50 minutu, gutxi gorabehera.
-
Prezioa: Helduak: 6 € pertsonako. 6 eta 11 urte bitarteko haurrak: 3 € pertsonako. 5 urtera arteko haurrentzat: doan.
-
Ordutegia (urritik maiatzera):
-
Bisita gidatua euskaraz: 12:30ean larunbat eta igandeetan.
-
Bisita gidatua gaztelaniaz: 17:00etan larunbatetan eta 11:00etan igandeetan.
Sarrerak online eros ditzakezu hemen.
Zer ikusi Amaiur inguruan?
Baztango ibarra Nafarroako lekurik ospetsuenetakoa da. Horregatik, Amaiur bisitatzen duzunean, inguruan dauden beste hainbat leku interesgarri ezagutzeko aprobetxa dezakezu:
-
Elizondo (7 km-ra)
Baztango hiriburua da, eta Nafarroako herririk politenetakoa. Bertako jauregiak, Bidasoa ibaia eta giro bizia bisitatzeko modukoak dira.
-
Bertizko Jaurerriko parke naturala (15 km-ra)
Baso atlantiko ikusgarria, bidezidorrez eta lorategi historikoz betea, eta natura-aberastasun handikoa.
-
Zugarramurdi (18 km-ra)
Sorginkeriaren kondairekin lotutako kobazuloengatik eta museo interesgarriagatik da ezaguna.
-
Urdazubi (20 km-ra)
Bertan dauden kobazuloengatik eta San Salbatore monasterio zaharragatik da ezaguna.
-
Otsondoko mendatea
Begiratoki natural aparta da, eta handik Baztango ibarraren eta mendebaldeko Pirinioen panoramika ikusgarriez goza daiteke.
-
Erratzu
Hainbat ibilbideren abiapuntua da, horien artean Xorroxin ur-jauzira doana.
Beraz, egin lekua zure agendan taloaz, gazteluaz, errotaz eta Amaiur herriaren xarma guztiaz gozatzeko.
Irudia: Turismoa Baztanen