Aurten ere, Ondarroa mahoi urdinez jantziko da. Ekainaren 24an, Bizkaiko herriak bere Zapato Azule ezaguna ospatuko du, tradizioa, kirola eta kamisetak batzen dituen jai herrikoia. Itsasoko jendeari eginiko omenaldia da, haien janzkera tipikoa ikur hartuta. Gauza gehiago kontatuko dizkizugu ospakizun honi buruz, besteak, beste, noiz egiten den eta zein jarduera egiten diren.

Ekaineko azken astean ospatzen du Ondarroak Zapato Azule jaia. Mahoizko alkandora tradizionalak eta haien kolore urdin bereizgarria dira protagonista nagusiak herriko kaleetan.

Mahoi urdinezko alkandoren tradizioa

Egun batez, arrantzaleen janzkera tipiko hau ondarrutar eta bisitari guztien jantzi ofizial bihurtzen da. Egia esan, mahoi urdinezko alkandora horiek Bizkaiko kostaldeko jai-uniformetzat hartzen dira jada.

Zapato Azule, gaztelaniaz "sábado azul", egun osoko jaia da, eta duela 20 urte sortu zen. Hasiera batean herriko aldizkari txiki bat finantzatzeko aitzakia izan zen, baina, zenbateko arrakasta izan zuen ikusita, hurrengo urteetan ere egiten jarraitu da; urtetik urtera bisitari gehiago izaten ditu, gainera.

Zapato Azule Bolo-bolo elkarteak antolatu zuen urte askoan, baina gaur egun Radixu Irratia arduratzen da Ondarroa Euskadiko jai-egutegiko ezinbesteko erreferente bihurtzen duen jaia antolatzeaz.

ondarroa-fiesta-zapato-azule

Ondarroa eta Zapato Azule

Ondarroa "Zubien Herria" da; Artibai ibaiaren inguruan sortutako zubi ikusgarrietatik datorkio goitizena (Itsasaurre da bat, eta Harrizko Zubi Zaharra, bestea).

Bizkaiko kostaldean dago, eta itsaslabar malkartsuak ditu inguruan, esaterako, Fraile haitza. Portua, berriz, Euskadiko garrantzitsuenetako bat da.

Ondarroaren marinel-izaera alde zaharrean ere ikusten da: Erdi Aroko trazadurari eusten dio, eta Eusko Jaurlaritzak Kultura Ondare izendatu zuen 1994an.

Hain zuzen ere, kale estu eta aldapatsuz betetako erdigune historiko hori da Zapato Azule jaiaren erdigunea.

Ondarroako Zapato Azule jaiaren data eta jarduerak

Zapato Azule kalean egiten den jai- eta dibertsio egun bat da, eta ekainaren azken larunbatean izaten da.

Beraz, aurten ere, ekainaren 24an, ez dira faltako musika-bandak, bertsolariak, gaiteroak, irrintzilariak edo euskal dantza tradizionalak.

Eta haurrentzat, berriz, puzgarriak, antzerki-ikuskizunak, animazioa eta jolasak.

Jaia ordu txikietan bukatzen da, erromeria handi batekin.

Publiko eta adin guztientzako jai-agenda honetan, bereziki enblematikoak eta herrikoiak diren bi jarduera nabarmentzen dira: kamiseta-azoka eta Dinamartxa.

Zapato Azuleko kamiseta-azoka

Euskadiko toki guztietatik heltzen dira kamiseta-saltzaile eta -erosleak Zapato Azulera.

Bertaratzen direnek profesionalen eta enpresen dozenaka standbisita ditzakete. Stand horietan, askotariko modeloak daude, baina guztien erreferente nagusia mahoi urdina da, ospakizunaren ikurra.

Kamisetak salgai egoteaz gain, lehiaketan ere parte hartzen dute, eta sariak egoten dira, esaterako, herriko jantzi onenarentzat edo diseinu originalenarentzat.

actividades-fiesta-zapato-azule-ondarroa

Dinamartxa

Dinamartxa mendiko txirrindularitza-proba bat da,eta Dina Bilbao herriko triatloi-txapeldunaren omenez egiten da. 1997ko ekainean desagertu zen, Karibe itsasoan katamaran-zeharkaldi bat egiten ari zela.

Ibilbidea Tolosan abiatzen da, Dina bizi izan zen herrian, eta Ondarroara iristen da, bere jaioterrira.

Lehiaketa igeri-zeharkaldi batekin amaitzen da; parte-hartzaileek Mutrikuko portura iritsi behar dute.

Ondarroako Zapato Azuleko abestia

Zapato Azulera joaten bazara, Zapato Azule abestiaren letra buruz ikastea edo idatzita eramatea gomendatzen dizugu.

Izan ere, jaiak bere abestia du. Esne Beltza taldeak sortua da. Taldeak reggae edo hip-hop soinuak musika-tresna tradizionalekin nahasten ditu, esaterako trikitiarekin (XIX. mendeaz geroztik euskal musika tradizionalean erabiltzen den eskusoinu-mota bat).

Honela dio Ondarroako Zapato Azule abestiaren letrak:

Kili-kilixak etxestazuz atzamartxukin ulin

Hain matxagarri zaz arrantzalin erropa azulin

Eta biztuxun Radixu

Pasakorou

Geu bixok Auiminyulinblu

Faltaten dizenak gogun hartute kalin barrena

Herritxik sorturana baño ez ei de herrixana

Eta biztuxun Radixu

Pasakorou

Geu bixok Auiminyulinblu

Eta jaixan lo bailao bailao esta klaro" gelditxu daixule

Behintzat ez eixule esan gero aurrez abisa ez netsule

Seguru na ta zeuri be barrurarte ailako gatsule

Ondarru kolorez janzten daben Zapato Azule!

Beraz, badakizu, mahoi-koloreko alkandora urdin bat baldin baduzu, zatoz Ondarroara ekainaren 24an (oraindik ez badaukazu, kamiseta-azokara joateko aitzakia ona da), eta goza ezazu Euskadiko nortasun handieneko jai koloretsuenetako batez.

Argazkia: Disfruta Bizkaia, Bilbao Turismo.