Urtero ospatzen dituzte Tuteran Santa Anaren omenezko jaiak, uztailaren 24tik 30era. Giro ederreko festa-egunak izaten dira, eta inoiz ez dira falta izaten erraldoiak, entzierroak, suzko zezena eta Revoltosa.

Santa Ana Tuterako zaindaria da, eta Tutera, Nafarroako bigarren herririk handiena, historiaz, ondarez, tradizioz… gainezka dagoen lurraldea da… eta baratze bikaina du!

Hori guztia nahastuz osatzen dira Santa Ana jaiak, Nafarroako Foru Komunitateko Interes Turistikoko Jai izendatuak, eta agenda bete-betea dute.

Tuterako jaietako jarduerak

Nafarroako beste jai asko bezala, Tuterako jaiak txupinazoarekin hasten dira, hilaren 24an, eta “Pobre de mí” abestuz amaitzen dira hilaren 30ean.

Iruñeko Sanferminetan bezalatsu egiten dute, baina, kasu honetan, Tuterako Foruen Plazan, eta parte hartzeko beste dei batekin: ““).

Txupinazotik hasi eta agurra bitartean, prozesioak, lore-eskaintzak, su artifizialak, lehiaketa gastronomikoak (“Tuterako tomate itsusia” hautatzen duena, adibidez), zezenketak, herri-kirolak, txarangak, txistulariak, erraldoiak, buruhandiak, jotariak eta hainbat omenaldi. Helduen entzierroak 8:00etan egiten dira, baina umeenak ere ez dira falta izaten, gezurretako zezenekin noski.

Ezin ditugu aipatu gabe utzi peñak: beren txaranga eta ekitaldiekin, festa-giro ezin hobea jartzen dute.

“Baserritar herrikoia”, “Tuterako amona” eta “Tabernari herrikoiak”

Izan ere, peñek antolatzen eta saritzen dituzte urtero santanetako lehiaketak, eta, bide batez, herritar maiteenen lana ere aitortzen dute.

Aitortza horietako bat da “Tuterako baserritar herrikoienari egiten zaion omenaldia“. 2023an, Paulino Osta aukeratu dute, ezizenez ezagunagoa.

2023ko “Tuterako Amona”, berriz, Pilar Pérez Munarriz, “Rosica”, izendatu dute.

Eta, azkenik, Irene eta Carlos Moneo anai-arrebak eta Javier Salcedo, “La Cura” tabernaren jabeak, izango dira aurtengo “Tabernari herrikoienak”.

Aintzatespen horiek festetako ekitaldi publiko eta jendetsuetan ematen dira. Baina beste ekitaldi asko ere egiten dira santanetan.

Tuterako Santa Ana jaietako prozesioak

Las procesiones de las Fiestas de Santa Ana en Tudela

Hiru prozesio nagusi egiten dira.

Lehen prozesioa uztailaren 25ean egiten da, eta herriko alde zaharra zeharkatzen du. Santiago apostoluaren omenez egiten da.

Bitxia bada ere, antzina, prozesio horretan ateratzen zena ez zen Santiago Apostoluaren irudia, baizik eta Nafarroako erregeak Santiago kofradiari oparitu zion San Joanen estatua.

Gaur egun bai, Santiago apostoluarena ateratzen dute, Done Jakue zutoihalarekin eta XVII. edo XVIII. mendeko hirukoarekin. Tuterako katedralean hasi eta amaitzen da, baina, obrak direla medio, San Jorge elizan hasi eta amaituko da aurten.

Bigarren prozesioa uztailaren 26an egiten da, eta Santa Ana Zaharra gurtzen du. Madalena elizatik abiatzen da, eta erraldoi eta buruhandien konpartsa izaten du lagun.

Hirugarren prozesioa da ezagunena eta sinbolikoena, Tuterako patroi Santa Anarena da eta. Irudia idulki baten gainean eramaten dute sorbaldan; hasieran frantziskotar apaizek, eta gaur egun tunikaz jantzitako laikoek.

Nor da Santa Ana, Tuterako patroia?

1530etatik da Santa Ana tuterako patroia.

Izurrite ikaragarri baten ondoren hartu zuten hura gurtzeko ohitura. Izurria buka zedin eskatzeko, meza egin eta agindu omen zioten santuari omenduko zutela eta prozesioan aterako zutela aurrerantzean laguntzen baldin bazien.

Izurriak atzera egin zuen, eta Santa Anak, beraz, jai batzuk merezi zituen. Pixkanaka, gaur egun oso ezagunak diren tradizio berriak gehitu zitzaizkien prozesioei.

Erraldoiak

Fiestas de Tudela

Orden del Volatínek antolatuta, festetako tradizio ezagunenetako bat da, eta Nafarroa osoko 20 eta 30 erraldoi-konpartsa biltzen ditu.

Guztira, 100 bat erraldoik desfilatzen dute, bizilagunen eta bisitarien gozagarri.

Suzko zezena

Festetako egun guztietan ibiltzen da Tuterako kaleetan, 1972tik.

Gaur egun, burua eta adarrak dituen dituen metalezko armazoi batek ordeztu du zezena.

Revoltosa

Revoltosa herri-dantzaldia oso ondo ezagutzen dute tuterarrek, bide luzea egin baitu 1928tik.

Gaur egun, jotaren eta Larrain-dantzaren ondoren egiten da.

24:00etatik aurrera, Revoltosaren hiru erritmoek pozez eta festa-giroz betetzen dute Foruen Plaza, dozenaka lagun musika-kioskoaren inguruan biraka dabiltzala.

Musika goxoarekin hasten da, pixkanaka abiadura hartzen du, eta erritmo lasaira itzultzen da berriz.

Hogeita hamar minutu inguru irauten du, eta ez du pauso koreografiko jakinik; momentura egokitzen jakin behar da, motelago edo azkarrago. Kontuz norantzarekin, ezin baita kontrakoan joan.

Gaur egun entzuten den musika pasodobleen eta kalejiren nahasketa da, 1940ko hamarkadan estreinatua eta Luis Gil Lasherasek egina.

Tuterako 2023ko Santa Ana jaien egitaraua

Fiestas de Tudela 2023

Aurten, “Jaiak hastera doaz” izeneko aurkezpen-gutun batek irekiko du Tuterako Santa Ana jaien egitaraua; Buñuelgo Ignacio González Pérezek sinatzen du,kartel-lehiaketa ofizialeko irabazleak.

Jarduera ugariko egitaraua da, gustu guztietarako egokia.

Hona hemen jai hauetako kontzertuak:

Uztailak 24, astelehena

  • 13:00etan, Alarma Morea, Alupi-Dj’s, Maruxak, Los Kaguetas, eta Vilatek Tekno, Lizeo Plazan. Tuteran Jai.
  • 14:00etan, DJ festa DJ COSMIK, DJ MIKEL SEVILLANO eta beste batzuekin, Herreria kalean.
  • 21:15ean, LA NEVERA taldearen kontzertua Plaza de la Vidan. Ciudad Deportiva peña
  • 01:00etan, JAMAICA SHOW Foruen Plazan.

Uztailak 25, asteartea

  • 17:00etan, Kafe-kontzertua Musikaña txarangarekin. La Revolvedera peña.
  • 18:00etan, Cornelia Power (Drag Show), Eutsi (azken agurra), Pitera bardenera, Muskharian eta Dj Babarrun, Lizeo Plazan. Tuteran Jai.
  • 18:00etan, Pitera Bardenera eta 20 años en Barbecho. Andatu peña.
  • 23:30ean, “Revolfest”, Dj Juan P. eta Sergio Álavarekin. La Revolvedera peña. 01:00etan, ORQUESTA VULKANO Foruen Plazan.

Uztailak 26, asteazkena

  • 18:00etan, “Tardeo Santanero”; mojitoak eta lehengo eta oraingo udako musika. La Revolvedera peña.
  • 18:00etan, Guatekea Dj Nandorekin. La Teba peña.
  • 20:00etan, Las Beiku eta Tj Dj. Tuteran Jai.
  • 23:30ean, “Caribe Mix” jaia. La Revolvedera peña.
  • 01:00etan, VICCO + MARLON Foruen Plazan

Uztailak 27, osteguna

  • 13:00etan, MUSIKA ZUZENEAN, STYLO MUSIC SHOW orkestraren eskutik, La Ribera erretiratuen elkartean
  • 18:00etan, GAZTE FESTA JUAN P, ALBERTO RODRIGO eta MARCOS GUTIÉRREZ DJekin, Aita Baztan parkean.
  • 20:00etan, LOS HIJOS DE GREGORIO, Herreria kalean.
  • 00:00etan, Bodeguilla Brothers DJ jaia. La Teba peña.01:00etan – MARUJA LIMÓN, Foruen Plazan.

Uztailak 28, ostirala

  • 13:00etan, MUSIKA ZUZENEAN, STYLO MUSIC SHOW orkestraren eskutik, La Ribera erretiratuen elkartean
  • 13:00etan, BERMUTA SALTSAREKIN ETA RUMBAREKIN Merkatu Plazan
  • 19:00etan, Kalejira El Encierro txarangarekin. Andatu peña.
  • 19:00etan, Dj festa Honey Remember-ekin. La Teba peña.
  • 19:30ean, Moskerock Ámbar jaialdia: Botxorno, Delto –Tributo Extremoduro-eta Dj Tortxu. Moskera peña
  • 23:30ean, BETI GAZTE festa handia Yehuda Ha-Levi plazan. La Jota peña.
  • 23:00etan, “Semaforoa” festa, Dj Zalayarekin. La Revolvedera peña.
  • 01:00etan, ORQUESTA EN ESENZIA Foruen Plazan.
  • 01:00etan, Gupo “Las Moskas“. Beterri peña

Uztailak 29, larunbata

  • 13:00etan, MUSIKA ZUZENEAN, DÚO JAVIER Y CHUS taldearekin, La Ribera erretiratuen elkartean.
  • 18:00etan, “Arratsalde Indie/Alternatiboa” Ángel Miral DJarekin La Revolvedera.
  • 23:30ean, “Sweet Party” festa. La Revolvedera peña.
  • 01:00etan, “Brigada Improductiva“. Beterri peña
  • 01:00etan, STAR WAYS, Foruen Plazan

Uztailak 30, igandea

  • 13:00etan, MUSIKA ZUZENEAN, DÚO JAVIER Y CHUS taldearekin, La Ribera erretiratuen elkartean.
  • 01:00etan, POBRE DE MÍ, FESTETAKO AGUR GISA, Erlojuaren Etxeko balkoitik, Foruen plazan, peña eta txaranga guztiekin.

Eta jaietan ezertxo ere galdu nahi ez baduzu, kontsultatu programa osoa hemen, xehetasun guztiekin.

Uztailaren 24tik 30era, Tutera zuri-gorriz jantziko da, aurten ere bere zaindariari, Santa Anari, omenaldia egiteko.

Argazkia: Turismo de Tudela.